ปลูกนา
ฟังเทศน์
สู่ขวัญควายประเพณีเอามื้อปลูกนา (เดือน ๑๑ เหนือ)
ช่วงเดือนนี้เป็นช่วงที่ชาวบ้านลงมือดำนาปลูกข้าว สมัยก่อนก่อนจะไม่มีการว่าจ้าง แต่ระดมแรงมาช่วยกัน ให้เสร็จเป็นเจ้า ๆ ไป ผู้ใดที่เคยไปช่วยผู้อื่นพอถึงคราวตนปลูกข้าวผู้นั้นก็จะมาช่วย ส่วนเจ้าภาพก็จะเตรียมจัดข้าวปลาอาหารมาเลี้ยงผู้ที่มาช่วยงาน ต่อมามีการว่าจ้าง เรียกกันว่า "ใส่รางวัล"
ประเพณีฟังธัมม์
ในช่วงเข้าพรรษา จะมีการฟังธัมม์ คือการที่ศรัทธาสาธุชนรับฟังพระธรรมเทศนาที่พระสงฆ์เป็นผู้เทศน์ ซึ่งการเทศน์นั้น อาจเป็นการเทศน์โดยโวหารคือที่พระสงฆ์ใช้ความคิดหลักจากคัมภีร์แล้วกล่าวอธิบายโดยโวหาร ของตน หรือเทศน์โดยการอ่านจากคัมภีร์ใบลานก็ได้ แต่ตามธรรมเนียมปฏิบัติแล้ว การเทศน์แบบล้านนาหมายถึงการที่พระสงฆ์เทศน์โดยการอ่านคัมภีร์ที่จารึกในใบลาน และการอ่านนั้นอาจเป็นการอ่านโดยทอดเสียงรับกันไปเป็นช่วง ๆ กึ่งทำนองเสนาะ หรืออาจมีการเอื้อนเสียงให้สอดคล้องกับอารมณ์ตามเนื้อเรื่องเป็นช่วง ๆ ไปก็ได้ การเทศน์มักจัดขึ้นตอนบ่ายของวันพระ โดยเฉพาะในช่วงเข้าพรรษา คัมภีร์ที่พระนำมาเทศน์ในวันพระดังกล่าวมักจะเป็น ชาดก ซึ่งคัมภีร์ที่นำมาเทศน์นั้นมีความยาวไม่แน่นอน
ในการไปวัดเพื่อฟังธัมม์นั้น นอกจากผู้ไปจะต้องอาบน้ำชำระกายให้สะอาดและแต่งกายเรียบร้อยแล้ว ก็อาจนำเครื่องสักการะไปบูชาพระธรรมและนำเอาวัตถุไทยทานเช่นข้าวสารหรือผลไม้ไปถวายวัดและนำเอาปัจจัยไปบูชาพระธรรมกถึกตามกำลังด้วย
การที่บุคคลไปสดับพระธรรมเทศนาในวัดเป็นปกตินั้น นอกเหนือจากที่จะได้รับรสพระธรรมย้อมจิตให้ผ่องใสเบิกบานแล้ว ยังจะมีทัศนะและจินตนาการกว้างไกลอีกด้วย นอกจากนั้น บุคคลผู้นั้นย่อมจะเป็นตัวอย่างที่ดีแก่คนอื่นและได้รับการชื่นชมจากสังคมโดยทั่วไปอีกโสดหนึ่ง
ประเพณีสู่ขวัญควาย
หลังจากที่ใช้ควายไถนา และปลูกข้าวกล้าในนาเสร็จเรียบร้อยแล้ว จะมีการสูขวัญควาย เป็นการขอขมาควายที่ได้ใช้งานหรือทุบตี โดยจะเชิญปู่อาจารย์มาประกอบพิธีกรรมให้ ซึ่งในคำกล่าวในพิธีกรรมนั้น นอกจากจะมีคำขอขมาแล้วจะมีคำกล่าวให้รำลึกถึงบุญคุณของควายอีกด้วย
ช่วงเดือนนี้เป็นช่วงที่ชาวบ้านลงมือดำนาปลูกข้าว สมัยก่อนก่อนจะไม่มีการว่าจ้าง แต่ระดมแรงมาช่วยกัน ให้เสร็จเป็นเจ้า ๆ ไป ผู้ใดที่เคยไปช่วยผู้อื่นพอถึงคราวตนปลูกข้าวผู้นั้นก็จะมาช่วย ส่วนเจ้าภาพก็จะเตรียมจัดข้าวปลาอาหารมาเลี้ยงผู้ที่มาช่วยงาน ต่อมามีการว่าจ้าง เรียกกันว่า "ใส่รางวัล"
ประเพณีฟังธัมม์
ในช่วงเข้าพรรษา จะมีการฟังธัมม์ คือการที่ศรัทธาสาธุชนรับฟังพระธรรมเทศนาที่พระสงฆ์เป็นผู้เทศน์ ซึ่งการเทศน์นั้น อาจเป็นการเทศน์โดยโวหารคือที่พระสงฆ์ใช้ความคิดหลักจากคัมภีร์แล้วกล่าวอธิบายโดยโวหาร ของตน หรือเทศน์โดยการอ่านจากคัมภีร์ใบลานก็ได้ แต่ตามธรรมเนียมปฏิบัติแล้ว การเทศน์แบบล้านนาหมายถึงการที่พระสงฆ์เทศน์โดยการอ่านคัมภีร์ที่จารึกในใบลาน และการอ่านนั้นอาจเป็นการอ่านโดยทอดเสียงรับกันไปเป็นช่วง ๆ กึ่งทำนองเสนาะ หรืออาจมีการเอื้อนเสียงให้สอดคล้องกับอารมณ์ตามเนื้อเรื่องเป็นช่วง ๆ ไปก็ได้ การเทศน์มักจัดขึ้นตอนบ่ายของวันพระ โดยเฉพาะในช่วงเข้าพรรษา คัมภีร์ที่พระนำมาเทศน์ในวันพระดังกล่าวมักจะเป็น ชาดก ซึ่งคัมภีร์ที่นำมาเทศน์นั้นมีความยาวไม่แน่นอน
ในการไปวัดเพื่อฟังธัมม์นั้น นอกจากผู้ไปจะต้องอาบน้ำชำระกายให้สะอาดและแต่งกายเรียบร้อยแล้ว ก็อาจนำเครื่องสักการะไปบูชาพระธรรมและนำเอาวัตถุไทยทานเช่นข้าวสารหรือผลไม้ไปถวายวัดและนำเอาปัจจัยไปบูชาพระธรรมกถึกตามกำลังด้วย
การที่บุคคลไปสดับพระธรรมเทศนาในวัดเป็นปกตินั้น นอกเหนือจากที่จะได้รับรสพระธรรมย้อมจิตให้ผ่องใสเบิกบานแล้ว ยังจะมีทัศนะและจินตนาการกว้างไกลอีกด้วย นอกจากนั้น บุคคลผู้นั้นย่อมจะเป็นตัวอย่างที่ดีแก่คนอื่นและได้รับการชื่นชมจากสังคมโดยทั่วไปอีกโสดหนึ่ง
ประเพณีสู่ขวัญควาย
หลังจากที่ใช้ควายไถนา และปลูกข้าวกล้าในนาเสร็จเรียบร้อยแล้ว จะมีการสูขวัญควาย เป็นการขอขมาควายที่ได้ใช้งานหรือทุบตี โดยจะเชิญปู่อาจารย์มาประกอบพิธีกรรมให้ ซึ่งในคำกล่าวในพิธีกรรมนั้น นอกจากจะมีคำขอขมาแล้วจะมีคำกล่าวให้รำลึกถึงบุญคุณของควายอีกด้วย
บทความ
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น